มะเร็งรังไข่ เป็นมะเร็งที่พบบ่อยเป็นอันดับแปดในผู้หญิงทั่วโลก
และพบเป็นอันดับสองรองลงมาจากมะเร็งปากมดลูกในผู้หญิงไทย1 โดยในปี 2563
มีผู้ป่วยรายใหม่ทั่วโลกที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งรังไข่กว่า 314,000 ราย
และเสียชีวิตเกือบ 207,000 ราย โดยคาดว่าภายในปี 2583 จำนวนผู้ป่วยจะเพิ่มขึ้นถึง
42% เป็นผู้ป่วยรายใหม่ที่ได้รับการวินิจฉัย 445,000 ราย และเสียชีวิตถึง 314,000
ราย1-2
เนื่องจากส่วนใหญ่ผู้ป่วยมะเร็งรังไข่จะได้รับการวินิจฉัยครั้งแรกคือประมาณ 7
เดือน1 หลังเริ่มแสดงอาการ ซึ่งหมายความว่า
มีผู้หญิงจำนวนมากที่เข้าพบแพทย์ในระยะท้ายที่มะเร็งลุกลามมากแล้ว2
เนื่องจากขาดความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับอาการต่างๆ
ที่เป็นสัญญาณเตือนเบื้องต้น จึงคิดว่าเป็นอาการผิดปกติที่ไม่รุนแรง3-4
เนื่องในโอกาสวันมะเร็งรังไข่สากล (World Ovarian Cancer
Day) โครงการ We Care โดย แอสตร้าเซนเนก้า ประเทศไทย
จึงได้นำเสนอความรู้เกี่ยวกับโรคมะเร็งรังไข่และปัจจัยเสี่ยง รวมถึงเน้นย้ำ 3
เรื่องที่ผู้หญิงไม่ควรมองข้าม
เพื่อเป็นการสร้างความตระหนักรู้ถึงความสำคัญของการวินิจฉัยตั้งแต่ระยะแรกเริ่ม
เพื่อผลลัพธ์ในการรักษาที่มีประสิทธิภาพ เพราะมะเร็งรู้เร็ว รักษาได้
อย่ามองข้ามอาการบ่งชี้และสัญญาณเตือนมะเร็งรังไข่
อาการที่เป็นสัญญาณเตือนของโรคมะเร็งรังไข่ ได้แก่ อาการท้องอืด ท้องเฟ้อ
แน่นท้อง2 จากการที่ในท้องมีน้ำหรือก้อนเนื้องอกขนาดใหญ่ อาการปวดท้องน้อย
และมีประจำเดือนผิดปกติ อาการปวดท้อง อิ่มเร็ว เบื่ออาหาร ปัสสาวะบ่อย
อั้นปัสสาวะไม่อยู่7-9 หรือท้องผูก
ซึ่งเกิดจากการที่ก้อนมะเร็งอาจไปเบียดกระเพาะปัสสาวะ ลำไส้เล็กหรือลำไส้ใหญ่
อย่างไรก็ตาม เนื่องจากอาการดังกล่าวไม่จำเพาะกับโรคใดโรคหนึ่ง
จึงทำให้ผู้ป่วยส่วนใหญ่อาจยังไม่ตัดสินใจเข้าพบแพทย์เพื่อตรวจประเมินเพิ่มเติม
จนได้รับการรักษาล่าช้าในท้ายที่สุด ซึ่งนำไปสู่การที่ภาวะมะเร็งลุกลามมากขึ้น
หรือในผู้ป่วยบางรายอาจไม่แสดงอาการของโรคเลย
นอกจากจะตรวจพบความผิดปกติจากการตรวจภายใน หรือการตรวจร่างกายทั่วไป3
อย่ามองข้ามปัจจัยเสี่ยงมะเร็งรังไข่
หากใครที่มีสมาชิกในครอบครัวมีประวัติเป็นโรคมะเร็งรังไข่ มะเร็งเต้านม
มะเร็งตับอ่อน หรือมะเร็งต่อมลูกหมาก4 ถือว่ามีปัจจัยเสี่ยงมากกว่าคนทั่วไป
โดยโรคมะเร็งรังไข่นั้นไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในผู้หญิงที่มีอายุมากเท่านั้น
แต่หากผู้ป่วยมีประวัติเป็นโรคมะเร็งเต้านมก่อนอายุ 40 ปี
หรือสมาชิกในครอบครัวเป็นโรคมะเร็งที่กล่าวมาข้างต้นก่อนอายุ 50 ปี
ควรเข้ารับการปรึกษากับสูตินรีแพทย์ผู้เชี่ยวชาญหรือผู้ให้คำปรึกษาทางพันธุศาสตร์
นอกจากนี้ การมีประจำเดือนครั้งแรกก่อนอายุ 12 ปีหรือเร็วกว่าปกติ
ผู้ที่ยังไม่เคยตั้งครรภ์ คลอดบุตร หรืออยู่ในภาวะมีบุตรยาก
ผู้ที่คลอดบุตรคนแรกหลังอายุ 30 ปี ผู้ที่หมดประจำเดือนช้ากว่า 55 ปี
ก็นับเป็นปัจจัยเสี่ยงที่ไม่ควรมองข้ามเช่นกัน
อย่ามองข้ามความสำคัญของการเข้ารับการวินิจฉัยมะเร็งรังไข่ตั้งแต่แรกเริ่ม
มะเร็ง รู้ไว รักษาได้ ดังนั้น
สิ่งที่สำคัญที่สุดคือการหมั่นสังเกตอาการบ่งชี้หรือสัญญาณเตือนของโรคมะเร็งรังไข่อย่างสม่ำเสมอ
หากเกิดอาการสักระยะหนึ่งแล้ว และเกิดขึ้นมากกว่า 12 ครั้งต่อเดือน ควรรีบพบแพทย์
พร้อมทั้งแจ้งประวัติครอบครัวที่อาจมีความเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งรังไข่
เพื่อให้แน่ใจได้ว่าจะได้รับการวินิจฉัยอย่างรวดเร็วและสามารถรักษาได้อย่างทันท่วงที
เนื่องจากผู้ป่วยมะเร็งรังไข่ หากได้รับการวินิจฉัยตั้งแต่ระยะเริ่มต้น5
ก็จะมีอัตราการรอดชีวิตสูงขึ้น
ทั้งนี้ การตรวจสุขภาพประจำปีโดยเฉพาะทางด้านนรีเวชถือเป็นสิ่งที่สำคัญ
ในการช่วยลดความเสี่ยงการตรวจพบโรคมะเร็งรังไข่ในระยะรุนแรงได้
นอกจากนี้การเลือกทานอาหารที่มีประโยชน์ ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
พักผ่อนให้เพียงพอ และควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ
จะช่วยให้ร่างกายแข็งแรงอยู่เสมอ
โครงการ "We Care เพราะเราแคร์คุณ"
ก่อตั้งขึ้นเพื่อเสริมสร้างความตระหนักรู้เกี่ยวกับโรคมะเร็งที่พบบ่อยในสตรี
ได้แก่ มะเร็งรังไข่ มะเร็งเต้านม และโรคมะเร็งที่พบบ่อยในบุรุษ ได้แก่
มะเร็งต่อมลูกหมาก พร้อมทั้งแบ่งปันความรู้เรื่องโรคโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง
เพื่อให้ผู้ป่วยและประชาชนทั่วไปเกิดความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับโรค การวินิจฉัย
ทางเลือกในการรักษาที่มีอยู่ในปัจจุบัน
และการดูแลตนเองเพื่อให้อยู่กับโรคมะเร็งได้อย่างไร้กังวล
แอสตร้าเซนเนก้า เล็งเห็นถึงความสำคัญของการตรวจคัดกรองโรคในระยะเริ่มต้น
รวมถึงการสร้างความตระหนักรู้เกี่ยวกับโรคและการเข้าถึงระบบการดูแลสุขภาพที่ดี
โดยมีเป้าหมายในการขยายการเข้าถึงการรักษาและคุณภาพชีวิตที่ดียิ่งขึ้นให้แก่ประชาชนคนไทย
เพื่อสุขภาพที่ดีของประชาชน (People) ชุมชน (Society) และโลก (Planet)
อย่างยั่งยืน
อ้างอิง
- World Ovarian Cancer Coalition. Global Ovarian Cancer Charter Data Briefing. Available at https://worldovariancancercoalition.org/wp-content/uploads/2022/05/Rapid-Diagnosis-FINAL.pdf. Accessed April 2023.
- World Ovarian Cancer Coalition. World Ovarian Cancer Coalition Atlas 2023. Available at: https://worldovariancancercoalition.org/wp-content/uploads/2023/03/World-Ovarian-Cancer-Coalition-Atlas-2023-FINAL.pdf. Accessed April 2023.
- Reid F, et al. The World Ovarian Cancer Coalition Every Woman Study: identifying challenges and opportunities to improve survival and quality of life. International Journal of Gynecologic Cancer 2021;31:238-244.
- Momenimovahed Z, et al. Ovarian Cancer in The World: Epidemiology and Risk Factors. Int J Womens Health. 2019; 11: 287–299.
- Medical News Today. 6 silent signs of ovarian cancer: Missed or mistaken symptoms. Available at https://www.medicalnewstoday.com/articles/silent-signs-ovarian-cancer. Accessed April 2023.
- The Royal Marsden. Ovarian cancer: What are the symptoms, and how do I manage them? Available at https://www.royalmarsden.nhs.uk/private-care/ovarian-cancer-symptoms-management. Accessed April 2023 Target Ovarian. Key Facts and Figures. Available at: https://targetovariancancer.org.uk/about-us/media-centre/key-facts-and-figures. Accessed April 2023.
- National Health Service. Ovarian Cancer Overview. Available at: https://www.nhs.uk/conditions/ovarian-cancer/symptoms/. Accessed April 2023.
- American Cancer Society. Signs and Symptoms of Ovarian Cancer. Available at: https://www.cancer.org/cancer/ovarian-cancer/detection-diagnosis-staging/signs-and-symptoms.html. Accessed April 2023
